დოსიეDossier
დოსიეDossier

აქციების პერპები და დივიდენდი: ვინ იღებს ფულს?Stock perps and dividends: who gets the money?

10 ნოე 202610 Nov 2026 · 4ANCAP

აქციების პერპებით ვვაჭრობ და კარგი გამოცდილება მაქვს. ამიტომ ერთ რამეს პირდაპირ გეტყვი: ხალხი Apple-ის ან Nvidia-ს პერპს ხსნის, ლევერიჯს უმატებს და წარმოდგენა არ აქვს, რა მოხდება დივიდენდის დღეს. მერე უკვირთ, ბალანსზე მინუსი საიდან გაჩნდა.

„უსასრულო“ ფიუჩერსები (perpetual futures, მოკლედ პერპები) კრიპტოში გაჩნდა, სადაც არცერთი აქტივი დივიდენდს არ იხდის. ახლა ასეთივე კონტრაქტები აქციებზეც არსებობს: ვაჭრობ დღე-ღამის ნებისმიერ დროს, უზრუნველყოფად კრიპტოს იყენებ, ბროკერი არ გჭირდება. მშვენიერია. მაგრამ აქცია დივიდენდს იხდის, შენ კი აქცია არ გაქვს. ვის ხვდება ფული? ეს შენს პლატფორმაზეა დამოკიდებული. და თუ მისი წესები არ წაგიკითხავს, დივიდენდი ჩუმად ამოგაცლის ჯიბიდან.

რა ემართება აქციას დივიდენდის დღეს

ჯერ საფუძვლები, რადგან უმეტესობამ ესეც არ იცის. დივიდენდს ოთხი თარიღი აქვს. კომპანია მას გამოცხადების დღეს აცხადებს. ექს-დივიდენდის დღიდან აქცია უკვე გადახდის უფლების გარეშე იყიდება: დივიდენდს ის იღებს, ვინც აქციას წინა დღის ბოლოს ფლობდა. აღრიცხვის დღეს კომპანია მფლობელების სიას ამოწმებს. აშშ-ში, მას შემდეგ რაც 2024 წლის მაისში ანგარიშსწორება ერთ სამუშაო დღემდე შემცირდა, ის, როგორც წესი, ექს-დივიდენდის დღეს ემთხვევა. ფული კი გადახდის დღეს მოდის, ხშირად რამდენიმე კვირის მერე.

დივიდენდის ოთხი თარიღი
დივიდენდის ოთხი თარიღი

ექს-დივიდენდის დღეს ფასი, როგორც წესი, დაახლოებით დივიდენდის ოდენობით დაბლა იხსნება, რადგან აქციას ის აღარ მოჰყვება. ავიღოთ $200-იანი აქცია, რომელიც $3 დივიდენდს იხდის. $200-ზე იხურება და, თუ სხვა არაფერი შეიცვალა, დაახლოებით $197-ზე იხსნება. აქციის მფლობელი არაფერს კარგავს: $197 აქციაში, პლუს $3, რომელიც ფულად მოვა. ისევ $200.

პერპი ფასს მისდევს, აქციას კი არა

აი, აქ იწყება ის, რაც ბევრს არ ესმის. პერპის უკან აქცია არ დგას. ის ინდექსის ფასს, ანუ ორაკულს მისდევს, ფანდინგი კი პერპის ფასს ორაკულისკენ აბრუნებს. თუ ორაკული უბრალოდ აქციის ფასია, ექს-დივიდენდის დღეს ისიც $3-ით ეცემა. ლონგს ამის სანაცვლოდ ფული არ მოსდის, ანუ ყოველ ერთეულზე $3-ით ზარალშია. შორტი $3-ით მოგებაშია. არაფერი გატეხილა: კონტრაქტმა ზუსტად ის გააკეთა, რაც მის წესებში წერია. უბრალოდ, წესები არ წაგიკითხავს.

ექს-დივიდენდის დღე: აქციის მფლობელი და პერპის ლონგი
ექს-დივიდენდის დღე: აქციის მფლობელი და პერპის ლონგი

სამი გზა, რომლითაც პლატფორმას შეუძლია ეს მოაგვაროს

  1. არაფერს აკეთებს. ორაკული აქციასთან ერთად ეცემა და ვარდნას ლონგი ჭამს. თეორიულად, ტრეიდერებმა, რომლებმაც თარიღი იციან, პერპის ფასი წინასწარ უნდა დასწიონ, რომ ლონგმა კომპენსაცია ვარდნამდე მიიღოს. თხელ ბაზარზე ეს შეიძლება ნახევრადაც არ მოხდეს. ამის იმედი ნუ გექნება.
  2. ფულადი კორექტირება. ექს-დივიდენდის დღეს პლატფორმა ყოველ ლონგს ერთეულზე დივიდენდის ოდენობას ურიცხავს, ყოველ შორტს კი იმავე თანხას აჭრის. ასე აკეთებენ CFD-ბროკერები ათწლეულებია. გრაფიკზე ფასი მაინც ეცემა, შენი ბალანსი კი არა.
  3. სრული შემოსავლის ინდექსი. ორაკული აქციას დივიდენდების ხელახალი ინვესტირებით ითვლის, ამიტომ ექს-დივიდენდის დღეს არ ეცემა. სამაგიეროდ, დროთა განმავლობაში ჩვეულებრივი აქციის ფასს ნელ-ნელა ასცდება ზემოთ. ჩვეულებრივ გრაფიკთან შედარებით პერპი „არასწორად“ გამოიყურება, მაგრამ ამ დღეს არავინ იგებს და არავინ აგებს.
სამი წესი და რას ნიშნავს თითოეული ლონგისა და შორტისთვის
სამი წესი და რას ნიშნავს თითოეული ლონგისა და შორტისთვის

როგორ აკეთებენ ამას სხვა კონტრაქტები

ვადიან ფიუჩერსებში დივიდენდი თავიდანვე ფასშია. ფიუჩერსი, რომელიც ექს-დივიდენდის დღის მერე იწურება, აქციაზე დაახლოებით მოსალოდნელი დივიდენდებით იაფად ვაჭრობს (პლუს პროცენტი). ვარდნა რომ მოდის, ის უკვე ფასშია და სიურპრიზი არავისთვის არ არის.

CFD-ები ზემოთ აღწერილ ფულად კორექტირებას იყენებენ. ოღონდ ერთი დეტალი: ლონგს ბევრი ბროკერი დივიდენდს იმ გადასახადის გამოკლებით უხდის, რომელსაც უცხოელი აქციონერი გადაიხდიდა (აშშ-ის აქციებზე ჩვეულებრივ 30%, საგადასახადო შეთანხმებით ხშირად 15%), შორტი კი სრულ თანხას იხდის. ორი მხარე ერთმანეთის სარკე არ არის.

პერპს შეუძლია ამ ორიდან ერთ-ერთს მიჰყვეს, ან არცერთს. ამიტომ წესებს კითხულობ. ყოველთვის.

თუ პერპი ექს-დივიდენდის დღეს ღია გაქვს

  • გაიგე პლატფორმის წესი: კორექტირების გარეშე, ფულადი კორექტირება თუ სრული შემოსავლის ინდექსი. დოკუმენტაციაში თუ არ წერია, ჩათვალე, რომ კორექტირება არ არის.
  • შეამოწმე აქციის ექს-დივიდენდის თარიღები. კომპანიები მათ წინასწარ აცხადებენ და ნებისმიერ აქციების საიტზე ჩანს. ხუთი წუთის საქმეა.
  • შორტში თუ ხარ და პლატფორმა ფულად კორექტირებას აკეთებს, დივიდენდს შენ იხდი.
  • წინა დღეებში ფანდინგს ადევნე თვალი: თუ ტრეიდერები ვარდნას ელოდებიან, ფანდინგი შეიძლება შეიცვალოს.
  • გაუფრთხილდი განსაკუთრებულ დივიდენდებს. ერთჯერადი გადახდა შეიძლება ჩვეულებრივზე ბევრჯერ დიდი იყოს: Costco-მ 2024 წლის იანვარში აქციაზე $15 გადაიხადა, როცა აქცია დაახლოებით $700 ღირდა.
  • იგივე კითხვა ჩნდება სხვა კორპორაციულ ქმედებებზეც, მაგალითად აქციის დაყოფისას ან კომპანიის ნაწილის გამოყოფისას: როგორ მიჰყვება მათ ორაკული?

დივიდენდი პატარა რიცხვია, ერთ გადახდაზე როგორც წესი ფასის 1%-ზე ნაკლები. მაგრამ 10x ლევერიჯზე ფასის 1% შენი მარჟის 10%-ია. პატარა რიცხვები ლევერიჯით დიდდება. ეს დაიმახსოვრე, სანამ ბაზარი დაგამახსოვრებს.

I trade stock perps, and it's gone well for me. So let me tell you something straight: people open an Apple or Nvidia perp, add leverage, and have no idea what happens on dividend day. Then they're surprised to find a minus on their balance.

Perpetual futures, perps for short, were born in crypto, where nothing pays a dividend. Now the same contracts exist on shares: you trade at any hour, with crypto as collateral, no broker needed. Great. But the share pays a dividend, and you don't own the share. So who gets the money? It depends on your platform. And if you haven't read its rules, the dividend can quietly come out of your pocket.

What happens to a share on dividend day

Basics first, because most people don't know even these. A dividend comes with four dates. The company announces it on the declaration date. From the ex-dividend date the share trades without the right to the payment: the dividend goes to whoever held the share at the end of the day before. On the record date the company checks its list of holders; in the US, since settlement was cut to one business day in May 2024, it usually falls on the ex-date itself. The cash arrives on the payment date, often weeks later.

The four dates of a dividend
The four dates of a dividend

On the ex-date the price usually opens lower by about the dividend, because the share no longer carries it. Take a $200 share that pays $3. It closes at $200 and, if nothing else changes, opens around $197. The shareholder loses nothing: $197 in shares, plus $3 on its way in cash. Still $200.

A perp follows a price, not a share

Here's where people get lost. A perp has no share behind it. It follows an index price, the oracle, and funding pulls the perp back toward it. If the oracle is simply the share price, it falls $3 on the ex-date too. The long gets no cash to make up for it, so they're down $3 a unit. The short is up $3. Nothing broke: the contract did exactly what its rules say. You just didn't read them.

Ex-dividend day: the shareholder and the perp long
Ex-dividend day: the shareholder and the perp long

Three ways a platform can handle it

  1. It does nothing. The oracle falls with the share and the long eats the drop. In theory, traders who know the date should push the perp's price down in advance, so the long is compensated before the drop. In a thin market that may not even half happen. Don't count on it.
  2. Cash adjustment. On the ex-date the platform credits every long the dividend per unit and charges every short the same. CFD brokers have done it this way for decades. The chart still drops; your balance doesn't.
  3. Total-return index. The oracle tracks the share with dividends reinvested, so it doesn't drop on the ex-date. Instead it slowly drifts above the plain share price. Next to a normal stock chart the perp looks "wrong", but nobody wins or loses on the day.
Three rules, and what each means for longs and shorts
Three rules, and what each means for longs and shorts

How other contracts do it

Dated futures have the dividend in the price from the start. A future that expires after the ex-date trades below the share by about the expected dividends (plus interest). When the drop comes, it's already priced in, and nobody is surprised.

CFDs use the cash adjustment above. With one catch: many brokers pay a long the dividend minus the tax a foreign shareholder would have had withheld (on US shares usually 30%, often 15% under a tax treaty), while a short pays the full amount. The two sides are not mirror images.

A perp can follow either of these, or neither. Which is why you read the rules. Every time.

If your perp is open over an ex-date

  • Find the platform's rule: no adjustment, cash adjustment, or a total-return index. If the documentation doesn't say, assume no adjustment.
  • Check the stock's ex-dividend dates. Companies announce them in advance and any stock data site lists them. Five minutes of work.
  • If you're short and the platform makes cash adjustments, you pay the dividend.
  • Watch funding in the days before: if traders expect a drop, funding can shift.
  • Mind special dividends. A one-off payment can be many times the usual one: in January 2024 Costco paid $15 a share, when the share was worth about $700.
  • Other corporate actions, like stock splits and spin-offs, raise the same question: how does the oracle follow them?

A dividend is a small number, usually under 1% of the price per payment. But at 10x leverage, 1% of the price is 10% of your margin. Small numbers get big with leverage. Remember that before the market makes you remember it.

ეს სტატია არ არის ფინანსური რჩევა.This article is not financial advice.